Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej

Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej to miejsce, które pokazuje, jak wiele może się zmieścić w niewielkiej nadmorskiej miejscowości. Od prehistorycznych skamielin, przez wikińskie noże, po szklane negatywy z początku XX wieku – zbiory tej placówki w Kamieniu Pomorskim opowiadają historię regionu bez encyklopedycznego patosu. Działa od 2006 roku, a jego początki są równie ciekawe jak same eksponaty.

Historia muzeum, która zaczęła się na strychu

W 2004 roku podczas porządkowania strychu katedralnego wirydarza znaleziono sporą kolekcję zapomnianych zabytków. Część z nich nigdy wcześniej nie była pokazywana publicznie. Archeolog Grzegorz Kurka wraz z Towarzystwem Miłośników Ziemi Kamieńskiej postanowili to zmienić.

Dwa lata później, w czerwcu 2006, otwarto pierwszą wystawę w kapitularzu kamieńskiej konkatedry św. Jana Chrzciciela. Proboszcz użyczył pomieszczenia i tak zaczęła się przygoda z lokalnym muzealnictwem. Formalnie placówkę powołała do życia Rada Miejska w 2009 roku. Od 2015 muzeum ma drugą siedzibę – nowoczesny budynek w Kwartale Dominikańskim przy ulicy Mickiewicza 34.

Kamień Pomorski miał już wcześniej tradycje muzealne – pierwsze Muzeum Regionalne powstało tu w 1967 roku, ale nie przetrwało próby czasu. Obecna placówka kontynuuje tę misję, choć w zupełnie innej formule.

Co można zobaczyć w zbiorach muzeum

Ekspozycja dzieli się między dwie lokalizacje. W kapitularzu katedralnym czekają zabytki sakralne i archeologiczne – to stała wystawa, która pokazuje najcenniejsze znaleziska. Wśród nich wyróżnia się rękojeść noża Wikingów z X wieku, skarby z epoki brązu czy średniowieczne grapeny, czyli charakterystyczne naczynia na trzech nóżkach.

Osobną atrakcję stanowią renesansowe kafle piecowe. Są tu szkliwione kafle z portretem księcia Barnima XI oraz kafle fryderycjańskie z połowy XVIII wieku. To szczegóły, które mówią więcej o dawnym życiu niż długie opisy – widać na nich gust epoki, sposób myślenia o prestiżu, technologię produkcji.

W budynku przy Mickiewicza znajdziemy wystawy fotograficzne. Dwie stałe ekspozycje prezentują Kamień Pomorski oczami dwóch fotografów: Adolfa Bartelta i Stanisława Kolasińskiego. Bartelt to pionier kamieńskiej fotografii – jego szklane negatywy z początku XX wieku pokazują niemiecki Kreis Cammin w czasach, gdy miasto wyglądało zupełnie inaczej. Kolasiński uchwycił z kolei powojenny Kamień, zrujnowany i odbudowujący się.

Wystawy czasowe i nietypowe eksponaty

Muzeum regularnie organizuje wystawy czasowe, które wykraczają poza standardową narrację historyczną. Można było tu zobaczyć ekspozycje poświęcone torturom w Europie, dziejom żeglarstwa w Kamieniu Pomorskim czy zniszczeniom wojennym miasta w latach 1945-1966.

Do zbiorów trafiają też nietypowe obiekty. Są tu butelki z przedwojennego browaru rodziny Voerkeliusów, wstęga z otwarcia odbudowanego Ratusza z 9 maja 1969 roku, a nawet pamiątki związane z Józefem Bosiem – ostatnim Niezłomnym z terenu Pomorza Zachodniego. Jego guziki, pasek, miska i łyżka to przedmioty codziennego użytku, które nagle stają się świadectwem historii.

W muzeum można zobaczyć obraz kościoła św. Mikołaja w Trzęsaczu – jedyne znane dzieło z XIX wieku przedstawiające tę świątynię w całości, zanim pochłonął ją Bałtyk. To rzadki przypadek, gdy mamy wizualny dowód tego, jak wyglądał obiekt przed katastrofą.

Zbiory wciąż się powiększają. Muzeum współpracuje ze Stowarzyszeniem na Rzecz Ratowania Zabytków im. św. Korduli, którego członkowie przekazują znaleziska archeologiczne z terenu miasta. Niektóre eksponaty trafiają tu przypadkowo – jak możdżeń tura wypłukany z klifu w Łukęcinie podczas sztormu.

Dla kogo jest to miejsce

Muzeum sprawdzi się przede wszystkim u osób zainteresowanych lokalną historią i archeologią. To nie jest gigantyczna placówka z multimedialną scenografią – raczej kameralne miejsce, gdzie eksponaty mówią same za siebie. Rodziny z dziećmi znajdą tu coś ciekawego, zwłaszcza jeśli pociechy interesują się przeszłością albo lubią oglądać stare przedmioty.

Warto połączyć wizytę z zwiedzaniem samego Kamienia Pomorskiego – katedry, Starego Miasta, nadmorskich bulwarów. Muzeum dobrze wpisuje się w trasę po mieście, szczególnie że jedna z jego siedzib znajduje się bezpośrednio przy konkatedrze.

Na zwiedzanie obu lokalizacji wystarczy około godziny, może półtorej, jeśli ktoś lubi czytać opisy i przyglądać się detalom. To nie jest miejsce na całodniową wyprawę, ale stanowi wartościowy element szerszego planu.

Informacje praktyczne – godziny otwarcia i lokalizacja

Muzeum czynne jest cały rok w godzinach 10:00-16:00. Placówka ma dwie siedziby: główną w budynku przy ulicy Adama Mickiewicza 34 (Kwartał Dominikański) oraz ekspozycję w kapitularzu konkatedry św. Jana Chrzciciela na Starym Mieście. Obie lokalizacje znajdują się w centrum Kamienia Pomorskiego i można między nimi przejść pieszo w kilka minut.

Dojazd do Kamienia Pomorskiego nie sprawia problemów. Z Szczecina to około 70 kilometrów – można dojechać samochodem drogą krajową nr 3 w kierunku Świnoujścia, a następnie skręcić w Wolin. Są też bezpośrednie autobusy. Z Kołobrzegu to podobna odległość, tyle że w drugą stronę.

Informacje o aktualnych cenach biletów najlepiej sprawdzić na stronie muzeum lub pod numerem telefonu placówki. Warto też śledzić informacje o wystawach czasowych – niektóre z nich bywają naprawdę nietypowe i warte specjalnej wyprawy.

Kamień Pomorski to nie tylko muzeum – to także słynny Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej, który odbywa się latem w katedrze. Jeśli ktoś planuje wizytę w sezonie, warto sprawdzić terminy koncertów.

Dla osób zainteresowanych głębszym poznaniem regionu muzeum oferuje kontakt z historią, która nie jest opowiadana w wielkich syntezach. To historia lokalna, ale przez to wcale nie mniej fascynująca – czasem wręcz przeciwnie.